Żehra - Kościół p.w. Ducha Św. z XIII w.

Nie wolno pominąć tego miejsca, gdy jest się na Spiszu. Drogowskazy poprowadzą tutaj ze Spiskiego Zamku. Tutejszy kościół p.w. Ducha Świętego figuruje wraz z zamkiem i Spiską Kapitułą na liście Dziedzictwa Światowego UNESCO. Słynie z bodaj najokazalszych fresków na całej Słowacji.

Kościół, jak podają źródła z 1245 r., ufundował imć hrabia Jan. Budowę ukończono w 1275 r. Jest on prostą budowlą, dokładnie jak większość spiskich świątyń złożoną z nawy, prosto zamkniętego prezbiterium i wieży z biforiami. Budowano go w stylu przejściowym, późnoromańskim i wczesnogotyckim. Wielokrotnie go następnie modernizowano - ma dziś nawet cebulasty hełm wieży, wewnątrz zaś dobudowano w nawie gotyckie sklepienie oparte na jednym filarze. Z zewnątrz oglądamy biforia wieży oraz ładne podłużne rozglifione okienko prezbiterium z trójlistnym maswerkiem.

Dziś do środka wchodzi się przez wieżę, pierwotny romański portali zabudowano kruchtą. Uskokowy portal ma kształt ostrołuku, dobrze widać na jego przykładzie styl przejściowy. Ościeże wieńczą dwie pary kapiteli z motywem roślinnym. Na gładkim tympanonie zachował się fresk przedstawiający ukrzyżowanie. Freski o motywach geometrycznych zdobią też archiwoltę.

Do wewnątrz wchodzimy, odnalazłszy opiekunkę (kustosza - jak się tu mówi) - kościoła. Adres jest na tabliczce przy prowadzących na kościelne wzgórze schodach. Pani kustosz otworzy za niewielką opłatą, ale zdjęć robić nie pozwoli, choć próbowaliśmy ją zawzięcie korumpować. Nic z tego. Dlatego, pomni na nasz manifest, bez mrugnięcia okiem umieszczamy w tej galerii cztery zdjęcia z przewodnika dostępnego na miejscu do kupienia.

Bo właśnie wnętrze jest w Żechrze najważniejsze. Cały interior pokrywają malowidła romańskie i gotyckie, zdradzające inspiracje włosko-bizantyjskie. Najstarsze są tu tzw. zacheuszki, czyli krzyżyki konsekracyjne wymalowane na ścianach (w formie krzyża wpisanego w okrąg) - to miejsca, gdzie konsekrujący świątynię kapłan namaszcza krzyżmem ściany. Z XIII wieku pochodzi również fresk z portalu. XIV-wieczne freski odnajdujemy w prezbiterium i na ścianie łuku tęczowego. Na krzyżowo-żebrowym sklepieniu prezbiterium widnieje bodaj najciekawszy: po północnej stronie widzimy postać z trzema twarzami. Oznaczać ma ono ni mniej ni więcej, lecz Trójcę Świętą. Po przeciwnej stronie widzimy Abrahama i 12 plemion Izraela.

Drobiazgowe opisanie wszystkich tych fresków wymagałoby osobnej strony internetowej, zamiast tego zachęcamy, by zobaczyć je na własne oczy. My mieliśmy mnóstwo szczęścia - gdy tam byliśmy, barokowe ołtarze zostały akurat wywiezione do konserwacji. Widzieliśmy czyste wnętrze i freski na co dzień niedostępne, bo ukryte za barokiem. Zakaz fotografowania bolał jak nigdy...

Żehra - obecność obowiązkowa!

Zobacz też: www.slovakheritage.org

Galeria: 

Reklama